بررسی و تحلیل موقعیت ژئوپلیتیکی کردستان عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی استخراج ازرساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

چکیده
    مناطق مختلف جغرافیایی جهان به لحاظ قدرت تأثیرگذاری بر سایر مناطق و نیز میزان اهمیتی که در سیاست گذاری­های قدرت­های جهانی دارند، از جایگاه یکسانی برخوردار نیستند. هر کدام از مناطق مختلف جغرافیایی بر اساس موقعیت نسبی و مطلق خود و سایر ویژگی­های ساختاری و کارکردی خویش، وزن ژئوپلیتیکی مخصوصی را دارا می‌باشد. منطقه کردنشین خاورمیانه با وسعتی در حدود 475000 کیلومتر مربع در قلب منطقه­ بحرانی خاورمیانه جای گرفته است. واقع شدن در محل تقاطع چهار حوزه تمدنی متفاوت؛ تمدن ترک - آلتایی در شمال، تمدن عربی- سامی در جنوب و جنوب غرب، تمدن آریایی - ایرانی در شرق، و تمدن اسلاو - ارمنی در شمال شرق، و نیز تقسیم شدن در بین چهار کشور منطقه، بیش از پیش باعث پیچیدگی مسائل این بخش از خاورمیانه شده است. در این بین، کردستان عراق که در شمال این کشور واقع شده است، به لحاظ دارا بودن ذخایر فراوان انرژی، رودخانه­های جاری قابل توجه و مسائل هیدروپلیتیک مربوط به آن در کنار موقعیت معبری و توریستی آن از اهمیت فوق­العاده­ای در ساختار جغرافیای سیاسی این کشور برخوردار است. غیر متمرکز بودن نظام سیاسی عراق و اعطای اختیارات اجرایی و قانونگذاری به مناطق و استان‌های این کشور در قانون اساسی آن، بیش از پیش بر اهمیت ژئوپلیتیکی مناطق جغرافیایی تشکیل‌دهنده عراق افزوده است. در این مقاله، سعی شده است تا با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای و استفاده از اسناد و متون مرتبط، جایگاه و اهمیت ژئوپلیتیکی منطقه کردنشین عراق در شمال این کشور بررسی و تبیین گردد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که این منطقه به خاطر داشتن موقعیت برتر ژئواکونومیکی و هیدروپلیتیکی در کنار جاذبه­های توریستی و موقعیت گذرگاهی در چارچوب کشور عراق از جایگاه قابل توجهی برخوردار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


References
Azkia, M &Ghaffari, G. (2002), sociology of development, [In Persian], Tehran: publication of texts, Second Edition
Bagheri Mehdi et al. (2012), "Assessing barriers to the development of tourism in the free trade zones using the SWOT model (case study: island)," National Conference in border security challenges and approaches Sistan and Baluchestan University
Baluchi, Mahmoud, Ali Akbar Mohammadi (2012), "Comparative Chabahar Free Zone and Dubai tourism", national conference and in border security challenges and Rhyaft Ha, University of Sistan and Baluchestan
Dehestani, recovery (2004), "physical planning of tourism" master's thesis, TarbiatModarres University
Dewas, D N (1997), social survey research, translation H. Nayebi, Tehran: Ney publication
Ebrahimzadeh, Eisa et al., (2010), "The impact of Chabahar on tourism development in the sphere of its influence, using regression models and test T-test», Journal of Geography, No. 21
Jomea Pour, M. (2005), Introduction to rural development planning: perspectives and methods, [In Persian], Tehran:Samt Publishers
Kamran, H., (2002), "the causes of underdevelopment free zones of Iran", Journal of Geographical Research, No. 2 and 3
Landbrg, Donald, M. Srinivas, Krishna and Astavnga, Ming H. 2004), the tourism economy, translator Mohammad Reza Farzin, the company publishing business publishing, printing
Lee, John (1999), tourism and development in the third world, translation A. and M. Din Awards Sadat Amin Salehi, Tehran _Bazargani publication
Moateghedi, Ghadir (1987), a free trade zone, Bureau of Economic Plan and Budget Organization, Tehran
Monthly Free Zone (2011), Vol 20, No 222
MottaghiZadeh, F. (2013), "The effect of academic paradise for investment in schools' master's thesis, Tehran University campus International Aras
Nafezi Alamdari, MS (2011), "identify opportunities tourism businesses in Aras Free Zone," Master's thesis, Tehran University
Official site of the free zones of economic special, www.freezones.ir
Official site of the Supreme Council for Free Zones and Special Economic, http://www.freezones.ir/Default.aspx?tabid=431 
Pasha Sharifi, Hassan and Taleghani (1992), Methods of Research in Behavioral Sciences,[In Persian], Tehran: Roshd
PaplyYazdi, Mohammad and Mohammad Amir Ebrahimi, (2007), Rural Development Theory,[In Persian],Tehran: Samt Publishers
Qadri Ismail, Faraji Rad, Abdulreza, Samira Boruji (2011), "The place policies and programs of development of tourism in Qeshm Free Zone Case Study", Journal of Tourism Space, Volume 1, Number 1
Rezvani, Mohammad and Salah, HR (2011), "The role of free economic zones, industrial development of