تبیین تأثیر فضای حیاتی بر امنیت منطقه‌ای (مطالعه موردی کشور عراق)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی استخراج ازرساله و پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

چکیده
    فضایحیاتیبهبخشیازمحیطجغرافیاییگفتهمی­شودکهبقا،حیاتوتوسعهکشورهاتابعآناست.چنانچهفضایحیاتیکشورهابامخاطرهمواجهگرددکارکردهاوعملکردهایآنباچالشمواجهشدهوتدامآنشکل­گیریبحرانرادرپیدارد.فضایحیاتیشاملفضاهاییاستکهبرایبقاکشورازاهمیتبرخورداراست.اینفضاممکناستاقتصادی،ارتباطی،انسانی،فرهنگیویاسایرمواردباشد.درارتباطبافضایحیاتیارتباطیودسترسی،کشورهاییدرجهانوجوددارندکهفضایحیاتیآنهامحدودبودهواینفضایحیاتیازحساسیتبرایآنهابرخورداراست.یکیازکشورهایمزبور،عراقاستکهبرایدسترسیبهمناطقوسایرسیستم­هایجهانیازخلیجفارس،فضایحیاتیمحدودیرادرجنوبشرقخوددارد.اینفضابرایکشورعراقازحساسیتبرخورداربودهوسرنوشتوآیندهآنتابعدسترسیوحفظآندراینبخشاست.منازعاتاینکشورباایرانوکویتکهباعثشکل­گیریدوجنگمنطقه­ایوورودکشورهایمداخله­گرخارجیبهمنازعاتمربوطهبودهناشیازرهاییازاینفشارصورتگرفتهاست.لذاامنیتمنطقه­ایدرجنوبغربآسیاتابعفضایحیاتیعراقدرجنوبشرقآناست.

 اینپژوهشبامدنظرقراردادنتأثیرفضایحیاتیعراقبرامنیتمنطقه­ایبهبررسیمنازعاتشکل­گرفتهمتأثرازآنپرداختهاست.روشگردآوریداده­هاواطلاعاتمربوطه،کتابخانه­ایواسنادیومراجعهبهمراکزونهادهایمربوطهاست.شیوهتجزیهوتحلیلداده­هاتوصیفی-تحلیلیاست. نتیجهپژوهشنشانمی‌دهدکهدسترسیمحدودعراقبهفضایحیاتیباعثافزایشتنشومنازعاتمنطقه­ایشدهوامنیتمنطقهرابامخاطرهمواجهساختهاست.چنانچهدسترسیعراقبهفضایحیاتیموجودپایدارباشدوراهکارهایمناسبیدراینزمینهبوسیلهایرانوکویتبرنامهریزیگرددامنیتمنطقه­ایناشیازاینپدیدهپایدارخواهدبود.

کلیدواژه‌ها


12-Ashori.dariush(2008).politicalencyclopedia.Morvaridpublication.16thprinting.

13-pishgahifard.Zahra.(2007).theCultureofPoliticalGeography.Tehran.Entekhabpublications.

14-Ezati.Ezatolah.(2003).Geopoliticin21thCentury.Tehran.1thprinting.Samtpublications.

15-Shkoei.Hossein.(2005).EnvironmentalphilosophyandGeographyschool.Gitashenasipublications.VolumeII.

16-Alam.Abdolrahman.(2004).TheimpactofvitalspaceonthesecurityofCountries.GeopoliticQuarterly.12th.No2.Summer.

17-OrganizationofArmedForces.IranboundariesAtlas.VolumeI.Tehran.

18-Khajavi.Ali(2014).TheuptrendofproductionandExportofOil.Iraq.OilIndustrialAndishkadeheMajazi.Tehran.

19-Mirheydar.Doreh&Others.TheBasicesofPoliticalGeography.Tehran.Samtpublications.

20-Nami.Mohamadhassan.(2002).TheGeographyofIraqwithanemphasisonGeopoliticalIssues.Tehran.GeopoliticalOrganization.

21-GeographyOraganization.(2008)IranboundariesAtlas.V0lumeI.Tehran.

22-Rohani.Foad.(1976)theHistoryofOPEC.translatebyRohaniManuchehr.Tehran.

23-AlberkelyarClod(1992).InternationalOrganizationfrombeginningtoToday.TranslatebyfalsafiHedayat.Tehran.Fakhtehpublication.

24-Apartofhistory,Iran&world2015